Yumurta kalitesinin IVF ( Tüp bebek) tedavilerinde başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden biri olmasının nedeni nedir? 
Bu sorunun en basit cevabı şudur. “İyi kaliteli yumurtalardan sağlıklı bir gebelik oluşumu ve devamı için önemli olan, erken gelişim aşamalarını en iyi şekilde tamamlamış embriyolar gelişir.’’
Yumurta kalitesi yumurtalıklarda bulunan öncü hücrelerin sayısına (over rezervi) bağlı olsa da kaliteyi tek başına belirleyen bu değildir. IVF tedavisi ile çok sayıda yumurta elde edilmiş ve çok sayıda embriyo geliştirilmiş olması yumurta kalitesinin iyi bir göstergesi olmakla birlikte kaliteli yumurta ve embriyo elde etmek için sayının mutlaka çok olması gerekmez. Elde edilen yumurta sayısı az sayıda olsa bile yumurta ve embriyo kalitesi iyi olabilir ve bir yumurta ve bir embriyo ile gebelik elde edilebilir. 
Söylemesi kolay olmakla birlikte bilimsel olarak en iyi kalitede embriyoyu oluşturmak ve seçmek her zaman bu kadar kolay olmayabilir. Embriyoloji ekibi, laboratuvar ve araçlarının IVF tedavisindeki yeri ve önemini anlamak bu yüzden önemlidir.


Laboratuvar neden bu kadar önemli?

Yüksek kalitede embriyo üretebilmek yumurta kalitesine olduğu kadar embriyolog ve teknolojik alt yapısı güncel laboratuvara da bağlıdır. Laboratuvarımız; embriyonun büyüme aşamalarının sürekli anlık fotoğraflarını çeken yerleşik bir kameraya sahip embriyoskop dediğimiz özel inkübatör, laser ile zona inceltme, sperm chip metoduyla kaliteli sperm seçimi ve genetik danışmanlık dahil gebelik başarısını arttırdığı bilinen güncel teknolojik alt yapıya sahiptir.


Yumurta nasıl embriyo haline gelir?

Düzenli olarak adet gören bir kadında ovulasyon (yumurtlama) olgun bir yumurta hücresinin sağ veya sol yumurtalıklardan herhangi birinde gelişip atılmasıdır. Yumurta tüp tarafından tutulur ve bir spermle olan döllenme burada meydana gelir. Döllenmenin ardından her 12-14 saatte bir bölünerek çoğalmaya başlayan yumurta hücresi embriyo haline gelir.


Embriyoları daha iyi hale getirebilir miyiz?

Laboratuvarımızda kullandığımız inkübatörler embriyo için en uygun gelişim ortamını sağlayacak şekilde üretilmiştir. Sabit ve güvenilir bir ortam döllenmiş yumurtanın embriyo haline gelmesi için gerekli aşamalardan geçmesi için önemlidir. İnkübatörlerden aralıksız veri akışı sağlanarak ortamın gaz yoğunlukları monitörize edilir ve olması gerekenden sapmalar anında düzeltilir böylece inkübatör içindeki ortamın sabit ve güvenilir olarak kalması sağlanmış olur. 

Yumurta kalitesi bu kadar önemli mi?

Kesinlikle evet, yüksek kalitede yumurtalardan yüksek kalitede embriyolar gelişir.
Döllenen yumurtanın erken gelişim aşamalarını tamamlayıp embriyo transferi sonrası gebeliğin oluşması embriyo için uygun bir rahim içi dokusu varlığına olduğu kadar embriyo kalitesine de bağlıdır. Yüksek kalitede bir yumurta ve iyi seçilmiş bir spermden gelişecek embriyo da o oranda kaliteli olacaktır. Yumurta kalitesini etkileyen faktörlerden en önemlisi yaştır. Kadın yaşı ilerledikçe yumurta da yaşlanacak ve yüksek kalitede yumurta ve embriyo elde etme şansındaki azalmaya paralel olarak gebelik şansı da azalacaktır.


Yumurta kalitesi test edilebilir mi?

Kesin olarak biliyoruz ki yaş ilerlemesi over rezervinin yani yumurtalıklardaki yumurta sayısının azalmasına neden olmaktadır. Over rezervindeki azalma sağlıklı gebelik şansındaki azalma ile ilintilidir. Yaşın ilerlemesi yumurta kalitesindeki azalma ile de ilişkilidir, otuzlu yaşları geçmiş bir kadından elde edilen yumurtaların kabaca yüzde 12’sinden doğum aşamasına kadar büyüyebilen embriyolar gelişirken, kırklı yaşlara gelindiğinde bu oran sadece yüzde 4 civarındadır. Buna rağmen tıbbın elinde doğrudan ve doğru bir şekilde yumurta kalitesini ölçecek bir yöntem henüz mevcut değildir ve en önemli kalite göstergesi hala tek başına yaştır.


Üçüncü gün embriyosu nedir?

Üçüncü gün embriyosundan kasıt fertilizasyon (döllenme) sonrası üçüncü güne kadar yaşayabilmeyi başarmış embriyolardır. Sperm hücresi ile döllenme işlemi başarılı olduğunda hızlı bir bölünerek çoğalma süreci başlar. Bu bölünme ve çoğalma sürecini üçüncü güne kadar devam ettirebilmiş embriyolara üçüncü gün embriyos denir, eğer embriyolar sağlıklı ise bölünme ve çoğalma sürecini iki gün daha devam ettirerek beşinci güne ulaşırlar ve bu embriyoların implantasyon (rahim içine tutunma) oranlarının daha yüksek olduğu kabul edilir. Dış ortamda bölünme ve çoğalma aşamalarını beklenilen şekilde devam ettirememiş embriyolar üçüncü gün de transfer edilebilir.


Beşinci gün embriyosu nedir?

Tahmin edebildiğiniz gibi beşinci gün embriyosundan kasıt fertilizasyon (döllenme) sonrası beşinci güne kadar yaşayabilmeyi başarmış embriyolardır. Bu aşamada embriyo yüzlerce hücreden oluşur ve implantasyon yeteneğini de kazanmıştır. Beşinci gün embriyoları blastokist olarak da adlandırılır ve laboratuvar ortamında ortalama üç embriyodan biri bu aşamaya ulaşmaktadır. Gelişimini beşinci güne kadar devam ettirebilmiş embriyo implantasyon şansı daha iyidir fakat embriyoları insan vücudu dışında beş gün boyunca yaşatabilmek bazı laboratuvarlarda mümkün olmayabilir.


Embriyo seçimini nasıl yapıyoruz?
Transfer edeceğimiz embriyo seçimi için embriyoların bu gelişim aşamalarını yakından takip etmek önemlidir. Adatıp Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezi ekibi olarak oluşan bütün embriyoların eşsiz olduğunu biliyoruz fakat yine de laboratuvarda embriyo gelişimini yakinen gözlemekte ve ekip içinde sürekli iletişim halinde olarak transfer edilecek embriyoya karar vermekteyiz.  Bazen en iyi embriyo kendini çabucak gösterirken bazen de transfer için en uygun olan embriyoyu saptamak bizi biraz uğraştırabilir.


Embriyo derecelendirmesi nasıl yapılır?

Sperm hücresi yumurta içerisine enjekte edildikten sonraki gün yapılan kontrolde büyük yuvarlak yumurta hücresi içinde iki adet soluk halka gördüğümüzde bu fertilizasyon (döllenmenin) başarılı olduğu anlamına gelir.
Üçüncü güne ulaşana kadar embriyoların derecelendirilmesi üç ana nokta değerlendirilerek yapılır:
1. Embriyoyu oluşturan hücre sayısı
2. Hücre sayısı ile embriyonik gelişim gününün kıyaslanması: örneğin embriyo ikinci gününde 4 hücre, üçüncü gününde ise 6 – 8 hücreli hale gelmiş olmalıdır.
3. Embriyoda blastomerler eşit büyüklükte ve simetrik olmalıdır.
4. Embriyo hücre sayısını artırırken bazen fragmantasyon dediğimiz sitoplazmik artıklar oluşturur. Yüzde 5 ila yüzde 10 oranından fazla fragmantasyon embriyo gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Beşinci ve altıncı günündeki embriyoların derecelendirilmesi:
1. Bu günlere ulaşan embriyolar içinde bir sıvı kesesi bulunan küçük toplara benzerler. 
2. Embriyonun geniş ve büyük sıvı içeriyor olması iyilik işaretidir. 
3. Embriyo içinde bir noktada paketlenmiş halde gibi görünen hücre topluluğu bebeği oluşturacak olan kısımdır ve bu alandaki hücre sayısının çokluğu iyilik işaretidir.
4. Küçük bir küre gibi gözüken embriyonun en dışında bulanan hücreler ise plasenta yani bebeğin eşini oluşturacak hücrelerdir ve birbirleriyle sıkı bağlantılı olmaları iyilik işaretidir.    
5. Embriyonik gelişimin bu evrelerinde hücreleri sayamamaktayız çünkü bu günlerde embriyolar en az 50 çoğu zaman ise yüzden fazla hücre içerir.


 Başarısız IVF denemelerinden sonra denemeye devam etmeli miyiz?

Yaş, yumurta kalitesi, embriyo kalitesi ve gebelik şansı açısından ana belirleyici olsa da bunların her ay için değişkenlik gösterdiği unutulmamalıdır. Bu denemenin başarısızlıkla sonuçlanmış olması durumunda umudumuzu kaybetmememiz için oldukça tatmin edici bir gerekçedir. 


Ne yapabiliriz?

Bütün modern kliniklerde olduğu gibi Adatıp Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezi’nde biz de gebelik şansını arttırmaya yönelik olarak şunları yapabilmekteyiz;
Preimplantasyon Genetik Tanı (PGD): Bu test transfer öncesi gelişimini tamamlamış embriyolarda yapılmaktadır. PGD ile embriyolarda mevcut tek gen hastalıklarının tanısını koyabilmekteyiz.
Preimplantasyon Genetik Tarama (PGS): Tek gen bozukluklarından daha çok PGS ile doğumsal defektler ve/veya bilişsel bozukluklar ile sonuçlanabilecek kromozomal anormallikler de tanınabilmektedir. Bu test bize kromozomal olarak sağlam embriyo seçiminde yol gösterici olarak gebelik oranlarında artış sağlayabilmektedir.
Assisted Hatching (yardımcı yuvalama) : Embriyoların metabolik aktiviteleri yeterli değilse koruyucu dış kaplamayı aşıp rahim içi dokuya tutunmakta başarılı olamayabilir. Bu durumun üstesinden gelebilmesi için embriyonun koruyucu dış katmanında lazer yardımı ile pencereler açabilmekteyiz. 

 

Sayfa içeriği bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz.

SİZİ ARAYALIM!
Biz Sizi Arayalım