Yazar : Uzm. Dr. Cavidan Kut
Uzmanlık : Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Yazar'ın Makale Sayısı: 2
Tarih : 11.03.2019



Çocuklarda Yüksek Ateş

Çocukluk yaş grubunda doktora en sık başvurma nedeni olan ateş, özellikle soğuk kış günlerinde enfeksiyonların sık görülmesi ile birlikte pek çok aileyi daha da yoğun bir şekilde endişelendirmektedir. Çocuk polikliniklerine ve gece acillere gelen hastaların yüzde 80-90 kadarı ateş şikâyeti ile başvurmaktadır. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanımız Dr. Cavidan Kut, çocuklarda yüksek ateş ve dikkate edilmesi gerekenler hakkında ebeveynlere önemli bilgilendirmelerde bulundu:

Ateşin Nedenleri Farklı Olabilir

Çocuklarda ateşin en sık nedeni virüsler ve bakteriler ile oluşan enfeksiyonlardır. Her yaş grubunda bu enfeksiyonların dağılımı farklı olmakla birlikte en sık üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları, mide bağırsak sisteminde kusma ve ishalle görülen enfeksiyonlar, idrar yolu enfeksiyonları sayılabilir. Bu hastalıkların dışında menenjitler, bazı romatizmal bağ dokusu hastalıkları, eklem iltihapları, kalbin dışını saran zarın iltihapları, nadir görülen ve tanısı zor olan bağışıklık sisteminin hastalıkları ve bazı kanser tiplerinde de özellikle 7-14 günden uzun süren ateş  nedeni ile doktora başvurulabilir.

Uzun süre güneş altında kalma da ateşin yükselmesine neden olabilir.  Yaygın inanışın aksine diş çıkarma çocuklarda yüksek ateşe neden olmaz. Anneler cildine dokunduklarında veya emzirirken çocuklarının ateşli olduğunu hissedebilirler. Çocuğun ateşli olduğu hissedildiğinde mutlaka vücut sıcaklığının termometre ile ölçülmesi gerekir. 38 derece ve üzerindeki ölçümler kesinlikle ateş olarak kabul edilir.

Çocuğunuzun ateşi yükseldiğinde neleri yapmalısınız :

·       Hemen telaşa kapılıp panik yapmayın. Çocuğunuza panik halinde yanlış tedaviler uygulayabilirsiniz.

·       Bazı durumlarda ateş yükselmesi ile birlikte üşüme ve titreme olabilir. Ateşli çocuğun üzerini asla örtmeyin. Çocuğun havale geçirmesine dahi sebep olabilir. Üzerini örtmek yerine odanın ısısını düşürmelisiniz.

·       38 -38,5 derece ateş normal olarak kabul edilmekte. Çocuğun ateşi 39 dereceyi buluyorsa, ateşe öksürük, kusma ve ishal de ekleniyorsa, hemen doktora başvurmalısınız.

·       İçine aspirin ezilmiş soğuk ve sirkeli suya veya alkole batırılmış bezlerle alnına, koltuk altlarına kompres uygulamayın. Tamamıyla yanlış olan bu geleneksel yöntem, çocukların ateşinin düşürülmesinde bir faydası yoktur.

·       38,5- 39 derecelerde ağızdan şuruplar veya ateş düşürücü fitiller kullanılabilir. Fark edilmeyen durumlarda ya da ani ateş yükselmelerinde çocuğa başını dışarda bırakacak şekilde vücuduna ılık bir duş aldırmanız doğru olacaktır. Ateşli bir çocuğa asla soğuk su ile duş aldırmayınız. Bunların hiçbiri ateşi düşürmezse, uzmana başvurmanız gerekmektedir. Tedavi gerekliliğini belirlemede daha önemli olan ateşin yükseklik derecesinden ziyade ateşli çocuğun genel görünümüdür. Yani hafif ateşli ama hasta görünümlü bir çocuk, yüksek ateşli ama keyfi yerinde bir çocuğa göre daha hızlı değerlendirilmeli ve tedavisi başlanmalıdır. 

Ateşli bir çocuk ne zaman bir hekim tarafından değerlendirilmelidir?

 

 

·      Yaşı 3 aydan küçük  bebekler (iyi görünseler bile)

·      Hasta görünümlü (aşırı huzursuz-sürekli ağlayan, ağızdan bir şey yiyip içmeyen, kusan çocuklar)

·      Tepki vermeyen, uyandırılamayan, sürekli uyku hali olan

·      Solunum zorluğu olan veya hızlı nefes alıp veren 

·      39-40 derece üzerinde ateşi olan

·      Ateşli havale geçiren

·      Ateşi uzayan (4-5 günden fazla devam eden)

·      Önceden başka hastalığı olan (kalp hastalığı, kanser hastalığı, kronik akciğer hastalığı gibi)

·      Ateşle birlikte cilt döküntüsü (kızarıklıklar) olan
 

Bunun dışında şu ateşli çocuklar da hekim tarafından değerlendirilmelidir.

·      Ateşle birlikte balgamlı öksürüğü olan

·      İshali 2-3 gündür geçmeyen

·      1 günden fazla kusması devam eden

·      Boğaz-kulak ağrısı olan

·      İdrar yaparken ağrısı ve yanması  olan çocuklar


Çoğu anne-baba ateşin kendisinin zararlı olduğuna inanır. Oysaki ateş, hastalığı kötüleştirmez. Yapılması gereken, ateşin nedenini bulmaktır. Ateş çoğu kez basit bir üst solunum yolu enfeksiyonunun bulgusu iken bazen menenjit gibi ağır bir hastalığın da belirtisi olabilir. Anne-babalar ateşin bir belirti olduğu, ateşin kendisinin bebeğe herhangi bir zararı olmadığı, hatta faydalı olabileceği, asıl önemli olanın ateşe neden olan hastalığı bulmak ve tedavi etmek olduğu konusunda bilgilendirilmeli ve ikna edilmelidir. Aksi takdirde ateş korkusu doktor doktor dolaşmaya, gereksiz tetkiklere ve gereksiz ilaç tedavilerine kapı açabilir. Ateşli çocuk çok halsiz kalıyorsa  veya çok yüksek ateşi varsa (40 derece ve üzeri) çocuğu rahatlatmak amacıyla ateş düşürücü vermek uygun olabilir. Ateş düşürücü verilse bile çocuğun enfeksiyon hastalığı yatışana kadar birkaç gün ateşin ara ara yükselebileceği unutulmamalıdır.

 


Uzm. Dr. Cavidan Kut Diğer Makaleleri

Çocuğunuzu Gripten Nasıl Koruyabilirsiniz?