Yazar : Doç. Dr. Uğur Korkmaz
Uzmanlık : Gastroenteroloji
Yazar'ın Makale Sayısı: 2
Tarih : 27.07.2019



Kolon Polipleri Takip ve Tedavisi

Gastroenteroloji Uzmanımız Doç. Dr. Uğur Korkmaz, Kolon Polipleri takip ve tedavisi hakkında önemli açıklamalarda bulundu:

Kolon polipleri genellikle şikayet oluşturmayan lezyonlar olup, bazen kanama, kabızlık gibi şikayetlere de yol açabilmektedir. Kansere dönüşebilen (adenomatöz) ve kanser dönüşümü görülmeyen (inflamatuar) polipler olabilir. 

Kolonoskopi sırasında tespit edilen polipler, boyutlarına göre işlem sırasında veya büyük polipler ise farklı bir seansta mutlaka çıkarılmalıdır. Tespit edilen poliplerin çıkarılmasında lezyonun lokalizasyonu, boyutu polip çıkarma tekniğinin belirlenmesinde önemlidir. Polipler boyutuna göre forseps, polipektomi snare’i, endoskopik mukozal rezeksiyon ve/veya endoskopik submukozal disseksiyon yöntemleri ile çıkarılabilir. Endoskopik olarak çıkarılamayacak bazı polipler için ise cerrahi tedavi gerekebilmektedir.

Polip çıkarıldıktan sonraki kontrol kolonoskopiler, ailede kolon kanseri riski, poliplerin boyutu ve riskli poliplerin sayısına göre yapılır.

Aile bireylerinden herhangi birinde 60 yaşından önce aşağıdaki tanılardan herhangi biri olan;

- Kolon kanseri

- 1 cm’den büyük adenom 

- Villöz adenom

- Yüksek dereceli displazili polip 

- Displazi içeren polipi olan bireylerin yakınlarına 

40 yaşında veya lezyon görülen bireyin yaşından 10 yaş erken (riskli polip veya kanser tanısı alan birey 55 yaşında ise yakınlarına 45 yaşında) olmak kaydıyla ve sonra her 5 yılda bir kontrol kolonoskopi yapılmalıdır. Kolonoskopi sırasında polip tespit edilmiş ise tarama süresi 1-5 yıl arasında olmak üzere değiştirilmelidir.

Yukarıdakilerin herhangi 2 veya daha fazlası herhangi bir yaşta gözlenen bireylerin yakınlarına 40 yaşında veya lezyon görülen bireyin yaşından 10 yaş erken (riskli polip veya kanser tanısı alan birey 55 yaşında ise yakınlarına 45 yaşında) olmak kaydıyla kolonoskopi yapılmalıdır. İlk kolonoskopisi normal ise her 5 yılda bir kolonoskopi yapılmalıdır.

60 yaşından sonra yukarıdaki lezyonlardan herhangi biri tespit edilen hastanın yakınlarına kolonoskopi işlemlerine 40 yaşında başlanmalı ve kolonoskopi sonucuna göre takip kolonoskopi zamanı belirlenmelidir.

Eğer hasta kolonoskopiyi kabul etmiyorsa yıllık gaitada gizli kan testi yaptırmalıdır.

Bu takiplerin ve kolonoskopilerin en önemli nedeni poliplerin tespit edilerek endoskopik işlem sırasında bunların çıkarılmasıdır. Bu şekilde ilerde ortaya çıkabilecek kanserlerin ve organ kayıplarının önüne geçilebilir. Hastalarda kolonoskopik takipler 80-85 yaşına kadar yapılmalıdır. Bu yaştan itibaren hastanın genel durumu ve ek hastalıkları dikkate alınarak kolonoskopi takip kararı verilmelidir. Ancak bu yaştan sonra da olsa kanlı dışkılama, belirgin kabızlık, açıklanamayan kilo kayıpları, açıklanamayan kabızlık, sürekli ishal gibi yakınmaları olan hastalara yine kolonoskopi yapılmalıdır. 

Yukarıda bahsedilen yüksek riske sahip hastalar dışında kalan bireyler içinse kolonoskopik tetkik yaşı 50 olarak belirlenmiştir. Ancak bazı kliniklerde bu yaş sınırı 45 olarak uygulanmaktadır. 

İlk kolonoskopi bulgularına göre sonraki kolonoskopi süresi belirlenir.

 

İlk kolonoskopideki bulgular                                           Kontrol kolonoskopi için uygun süre (yıl)

Polip yok                                                                                                       5-10 yıl

1 cm’den küçük 1 veya 2 polip-adenom                                                    5 yıl

3 veya 10 polip-adenom                                                                              3 yıl

10 dan fazla polip-adenom                                                                         1-3 yıl

1 veya daha fazla 1 cm’den büyük polip-adenom                                   3 yıl

Patolojisi villöz adenom olan polip                                                            3 yıl

Patolojisi yüksek dereceli displazili adenom olan polip                         1-3 yıl

 

Ailesel kolorektal kanser riski yüksek (genetik yatkınlığı olan) bireyler ve inflamatuar barsak hastalığı olanlarda ise daha erken yaşlarda ve daha sık kolonoskopi gerekmektedir.

Ayrıca kolon kanseri nedeniyle opere edilen bireylerde operasyondan sonra daha yakın takip edilmelidir.


Doç. Dr. Uğur Korkmaz Diğer Makaleleri

ERCP Nedir ve Nasıl Yapılır?